Eksperymenty chemiczne zapierające dech w piersiach

30 stycznia 2024 r. Jacek Pawłowski i Karol Kaliniak z klasy 2b pod opieką Pana profesora Krzysztofa Kuśmierczyka uczestniczyli w projekcie Wydziału Chemii UAM pt. „Mój wymarzony eksperyment”.

Wszystko zaczęło się od konkursowego naboru uczniów do pierwszej edycji programu – Edukacja, Popularyzacja i Chemia. (https://www.facebook.com/amu.EPiC). Zadanie polegało na opisaniu wymarzonego doświadczenia, które chciałoby się przeprowadzić. Konkurencja była duża, nagrodzono 26 uczniów z pięciu liceów i wytypowano do wykonania kilkanaście eksperymentów, wśród których najciekawszymi okazały się reakcje przebiegające z wydzieleniem światła czyli tzw. procesy chemiluminescencji, reakcje oscylacyjne oraz kilka skomplikowanych syntez związków organicznych.

Chrobrzacy otrzymali jodobenzen z aniliny. W pierwszym etapie syntezy należało wytworzyć sól diazoniową wkraplając roztwór azotanu(III) sodu do mieszaniny aniliny z kwasem solnym. Reakcję prowadzono w łaźni lodowej, w temperaturze poniżej 5°C, z uwagi na nietrwałość produktu. W kolejnym etapie, wytworzona soli diazoniowa reagowała z jodkiem potasu – reakcji towarzyszyło wydzielanie azotu. Następnie kolbę z mieszaniną reakcyjną należało umieścić w łaźni wodnej i po jej alkalizacji poddać destylacji z parą wodną. Z uwagi na ograniczony czas nie udało się nam wydzielić całego jodobenzenu z mieszaniny. Uzyskany destylat poddaliśmy oczyszczaniu, po usunięciu z niego jodu tiosiarczanem sodu, oddzieliliśmy oleisty  produkt w rozdzielaczu i osuszyliśmy bezwodnym siarczanem(VI) sodu.  

W międzyczasie mogliśmy zobaczyć efekty pracy innych i oglądać znane z Internetu i z książek eksperymenty takie jak: fontanna amoniakalna z luminolem dająca spektakularne widowisko chemiluminescencji i komorę mgłową do obserwacji promieniowanie α i β z minerałów uranowych.

Wróciliśmy do Gniezna z nowymi pomysłami i z nadzieją, że będziemy mogli uczestniczyć w kolejnych edycjach programu.

Relację z wyjazdu napisali: Jacek Pawłowski i Karol Kaliniak